Inaciu Galán y González

Biografía d'Inaciu Galán
De la Uiquipedia

Inaciu Galán y González (Xixón, 1986) ye escritor, periodista y activista na defensa del asturianu. Anguaño ye redautor de los periódicos dixitales Asturnews.com y Lliteratu.com, presenta'l programa de televisión 'Al aldu
: Xente de casa' na TPA y los espacios 'Falando d'Asturies', 'Xixón de cerca' y 'Les buenes noticies' na cadena SER. Collabora cola revista "AGE".

Ente 2003 y 2005 dirixe y presenta los programes Xuventú d'anguaño y Asina foi... el Surdimientu na emisora Onda Peñes. Por esti últimu programa recibió nel añu 2005 el Premiu “Enriqueta González Rubín” de Periodismu, otorgáu pol Principáu d'Asturies. Tien collaborao amás con Televisión Local Gijón (TLG) y col diariu lletrónicu Asturies.com. Anguaño fai guiones pa programes de la radio y la televisión autonómica pública d'Asturies (RTPA) como La risión o Nomes d'Asturies.

Dende 2004 participa na organización de dellos actos de calter cultural alrodiu de la llingua asturiana, n'especial col monólogu modernu asturianu, del que ye ún de los principales impulsores xunto a Benxa Pérez, col que fundó Xareos! Xestión Cultural, dende la qu'organicen tolos años un Certame de monólogu modernu y actuaciones nes que participen actores como Lluis Antón González, Cellero, Toño Camaño... Como monóloguista, Galán tien actuao nel Campoamor, per Europa pa los emigrantes asturianos y nel programa La risión, de la TPA. Amás, presentó en 2005'l primer programa televisáu de monólogu modernu.

Tien collaborao en publicaciones como El Gomeru (como traductor), Lletres Asturianes, Reciella Malory, La Ratonera, La Nueva Quintana, La Migaya, Formientu, El Espinete, N'ast. Cartafueyos d'ensayu...

Nel añu 2006 espublizó'l primer diccionariu del asturianu con una llingua estranxera, el Diccionariu básicu asturianu-inglés / inglés-asturianu // Introductory Asturian-English / English-Asturian Dictionary (Con entamu d'Ana Cano, presidenta de l'Academia de la Llingua Asturiana y decana de la facultá de Filoloxía de la Universidá d'Uviéu). Na Selmana de les Lletres Asturianes del añu 2006 foi seleicionáu na antoloxía L'álbum de Talía, editada pola Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies pa la llectura de testos teatrales polos diputaos.

Como lliteratu tien algamos dellos premios: Segundu premiu nel II Concursu 'Minimorium' de rellatu hipercurtiu por 'La viesca n'ochobre', Mención Especial nel III Premiu de Poesía de Primavera de Piloña pol poemariu 'Los Xarrones de l'Alcordanza', primer premiu nel I Concursu de rellatu curtiu 'Muyer y participación' pol rellatu 'Suañar en tiempu de guerra' y Premiu 'Pepe Campo' de monólogu pol testu 'Los asturianos al volante...' (a comuña con Isaac de l'Arada) y cuartu premiu nel 'Certame de Rellatu Curtiu La Caleya', otorgáu pol Conceyu d'Astorga (Lleón), pol cuentu 'El ruiu que facíen les piedrines'..

Foi maestru de llingua asturiana na Universidá Popular de Xixón y en cursos pa funcionarios de dellos conceyos asturianos y como investigador algamó en 2007 los premios de l'Academia de la Llingua Asturiana 'Concursu de recoyida de material toponímico' (con Marta Lozano Carbajal) pol trabayu "Toponimia de La Collá (Siero)", qu'asoleyó l'ALLA dientro de la so coleición "Toponimia" y un accesit nel 'Concursu de recoyida de material lliterario escrito Federico Fierro G.-Botas' pola edición de 'Nieve en el puerto' d'Eladio Verde.

Ye presidente de l'Asociación Cultural l'Arribada, qu'organiza cada añu l'alcuentru lliterariu organizáu en Xixón col calter añal dende l'añu 2006 y ye'l fundador y direutor de la revista lliteraria Formientu, editada por Xareos! Xestión Cultural col enfotu de dar a conocer a les voces más nueves de la lliteratura asturiana.